Motiverende gesprekstechnieken

Mijn zoon is de laatste weken in de ban van de Rubik’s Cube. Steeds sneller lost hij deze puzzel op. Is hier nu sprake van een steeds betere techniek? Of juist van meer inzicht? En wat heeft dit te maken met motiverende gesprekstechnieken…?

Veel sneller bij de oplossing

Maandagavond besloot mijn oudste zoon dat het nóg sneller kon. De Rubik’s Cube werd uit elkaar gehaald om te oliën. Helaas was het hem niet helemaal duidelijk hoe hij hem weer goed in elkaar kon krijgen. Hij miste inzicht in hoe de Rubik’s Cube precies in elkaar zit. Gelukkig was er youtube, waardoor het uiteindelijk toch lukte. De volgende keer zal hij youtube niet meer nodig hebben. Het zijn een paar simpele stappen.

Het oplossen van zo’n Rubik’s Cube gaat niet met een paar simpele stappen. De eerste keer deed hij er, met youtube, 1,5 uur over. Hij oefende en oefende. Hij leerde dat er algoritmes zijn die je kunt gebruiken. En langzamerhand zag hij welk algoritme hij in welke situatie moest toepassen. En nu, een paar weken later, duurt het oplossen nog maar 1,5 minuut. Hij heeft zoveel inzicht gekregen in hoe het werkt, dat hij precies weet welke stappen hij kan overslaan.

Vaardigheden, inzicht of algoritmen?

En ja, wat was er dan eerst? Ontwikkelde hij nu eerst zijn vaardigheid, door het vaak volgen van alle stappen? Kreeg hij daardoor meer inzicht? Of ontwikkelde zijn inzicht, waardoor hij wist welk algoritme hij op welk moment moest toepassen? Waarschijnlijk ging dit samen op.

Een Rubik’s Cube los je op met 78 algoritmen, oefening en inzicht. Alledrie zijn ze belangrijk.

Manieren om mensen te motiveren

Maar hoeveel algoritmen denk je dat je nodig hebt om iemand anders te motiveren? Ik heb geen idee hoeveel ‘algoritmen’ of standaard vragen/gesprekstechnieken effectief zouden kunnen zijn bij één persoon. Wat ik wel weet is dat er grote verschillen zijn tussen mensen, situaties en momenten. Ik denk niet dat 78 ‘algoritmen’ voldoende zal zijn.

Wat je bij het motiveren van mensen naar mijn mening als allereerste nodig hebt, is inzicht. Inzicht in hoe verandering werkt bij mensen. Inzicht in hoe mensen reageren op prikkels van buitenaf die hen stimuleren om het anders te doen. En inzicht in hoe motivatie werkt.

Als je inzicht hebt, kan je een situatie die gaat over motivatie snel inschatten. Bij verschillende mensen op verschillende momenten stel je een ‘diagnose’. Zo weet je wat je in ieder geval niét hoeft te doen, dan scheelt al ontzettend veel werk. Je haalt uit je gereedschapskist alleen die algoritmes, waarvan je verwacht dat deze het meeste effect zullen hebben. Dankzij oefenen kan je deze vervolgens toepassen in verschillende situaties.

Motiverende gesprekstechnieken?

Wat ik in de praktijk vaak zie, is dat mensen wel vaardigheden aanleren als het gaat om motiveren. Ze leren motiverende gesprekstechnieken of motiverende gespreksvoering. Ze kennen een aantal technieken (algoritmes) en kunnen deze dankzij oefenen toepassen. Maar soms ontbreekt het inzicht. Ik heb zorgverleners gesproken met verschillende technieken in hun gereedschapskist. Die kunnen ze in een oefensituatie uitstekend toepassen. Alleen: ze weten niet zo goed welke vaardigheid ze op welk moment het beste kunnen gebruiken. Doordat ze (nog) geen inzicht hebben, blijft het resultaat van een motiverend gesprek soms uit.

Voor de duidelijkheid: ik ben enthousiast over trainingen in gesprekstechnieken. Investeer hier vooral in, want het is ontzettend waardevol. Wat ik je daarbij wil meegeven, is om goed te kijken of er ook aandacht is voor inzicht. Voor goed begrijpen wat je op welk moment gaat inzetten.

Ik begin bij inzicht

Zelf maak ik een duidelijke keuze in mijn trainingen. Ik begin vrijwel altijd bij inzicht. Geen uitgebreide theoretische verhandelingen, maar een kort en krachtige samenvatting van het onderwerp. Zo werk ik bijvoorbeeld met de drie ingrediënten van motivatie. Of de vijf fasen in een proces van gedragsverandering. Of wat in de kern het verschil is tussen een rol als inhoudelijk deskundige en een rol als coach. Deze modellen geef ik nooit als droge kennis. Door middel van praktische oefeningen ervaren deelnemers zelf hoe deze modellen in elkaar zitten, waardoor ze veel beter blijven hangen. Pas daarna komen de vaardigheden. Deze worden altijd gelinkt aan het ontbrekende ingrediënt en/of de fase van gedragsverandering, zodat je weet wanneer je een techniek uit je gereedschapskist kunt halen.

Als je begrijpt hoe iets werkt, heb je geen stap-voor-stap vaardigheden meer nodig. Je weet precies waar je in je gereedschapskist moet zoeken. En je ontwikkelt slimme sluiproutes. Dat scheelt je veel tijd en energie. Maar het versterkt ook je relatie met jouw cliënt, omdat die zich begrepen voelt.

Workshop Motiveren

Wil je eens kennismaken met mijn aanpak? Kom dan naar de workshop Motiveren. Je leest er hier meer over >>>

Print Friendly, PDF & Email

Marielle Tromp

Oprichter Vitale Zorgverlener | Ervaren trainer en coach in motiveren | Adviseur leefstijlprojecten binnen zorginstellingen | Spreker |